Beton Köşk ve Trafo Merkezi

Beton köşk,betondan yapılmış şehir içi,mahalle,mahalle abone kapasitesine göre sayısı artırıla bilen, belirli noktalara elektrik dağıtımı için kurulmuş,içinde trafo barındıran odadır.Güvenlik açısından diğer açıkta olan veya metalden yapılma köşlerden daha çok tercih edilmektedir.Beton köşkün maliteyi diğerlerine nazaran yüksek olduğundan,diğer köşklerde tercih edile bilmektedir.Beton köşk 10 ila 25 MVA’e kadar olan yükleri beslemekte kullanılmaktadır.Kurulumu teferruatlı ama her zaman düzen sağlayan bir uygulamadır.

Kablo Muflamaları

KABLO EKLERİ

Orta Gerilim Kablo ekleri Isı Büzüşmeli ve Soğuk Büzüşmeli olarak üretilir. Özel formüle edilmiş malzemelerle, elektriksel zorlamalara ve doğa şartlarına dayanıklı olarak imal edilen, Soğuk büzüşmeli orta gerilim ekleri kullanıcılara standartların gerektirdiğinden daha üstün özellikler sunar. Tek parçalı yapıya sahip olup, kolay montaj yapılabilir. Herhangi bir özel alet ve alev gerektirmez. Ek gövdesi geniş uygulama aralığına sahiptir değişik kablo kesitlerinde ve değişik konektörlerle kullanılabilmektedir. Eklerin elektriksel performansı uluslararası standartların gerektirdiğinden daha üstündür. Ancak ekonomik olmadıklarından ülkemizde Isı Büzüşmeli Kablo ekleri tercih edilmektedir.

KABLO KOPUKLUĞU BULMA YÖNTEMİ

Kablonun her iki ucu bağlı bulunduğu şalter yada sigorta grubundan sökülür. Kabloya irtibatlı herhangi bir alıcı bulunmamalıdır. Kablonun damarları her hangi bir yere değmeyecek şekilde birbirinden ayrılmalıdır. Bu aşamadan sonra test yapılabilir.

İKİ TESTİMİZ MEVCUTTUR

a) İZOLASYON TESTİ:
Bu test için megger denilen cihazlar kullanılır. Megger DC gerilim üreten bir cihazdır. Megger sayesinde kablonun damarları arasındaki izolasyon direnci ölçülür. Her damar, diğer damarla kıyaslanacak şekilde sırasıyla test edilerek kablonun damarları arasındaki arıza olup, olmadığı saptanır. Aynı test yöntemi, damarlarla toprak (koruma toprağı) arasına da uygulanmalıdır. Zira damarlar arasında herhangi bir kısa devre olmamasına rağmen, damarlardan birinin izolesi hasarlı olup, toprağa değebilir. Bu durumda toprağa bir kaçak akım akabilir.
Meggerle uygulanan test gerilimi, kablonun TS standartlarında belirtilen test geriliminden büyük olmamalıdır. Örneğin 1 kV’luk kabloya 10 kV’luk test gerilimi uygulanmaz. Aksi halde kabloya hasar vermiş oluruz. Pratikte, KV başına 1 mega ohm direnç okunmalıdır. Sağlam bir kabloda damarlar arasında okunan izolasyon dirençleri birbirine eşit ya da yakın olmalıdır. (İzolasyon testi başlı başına bir ihtisas alanı olup, testler konusunda ayrıntılı izah edilmiştir.)

b) KOPUKLUK TESTİ:
Bu test için basit bir ohm metre yeterlidir. Kablonun bir ucundaki (sonundaki) damarlar kendi aralarında kısa devre edilir. Diğer uca bağlanan ohm metre sayesinde damarlar arasındaki direnç ölçülür. Direnç okunamıyorsa kablonun iletkenleri kopuk anlamına gelebilir.
Yukarıdaki testler sonucu arızalı olduğu saptanan kabloya sırasıyla aşağıdaki işlemler uygulanır.

3- ARIZA NOKTASININ ÖN TESPİTİ:
Arıza noktasının metre cinsinden tespiti zorunludur. Bunun için kablonun bir ucuna Kablo Sonu Modülatör cihazı bağlanır. Bu cihazlar ekranı nedeniyle osiloskop cihazlarına benzemektedir.

KABLO MUFU EKİ NASIL YAPILMALIDIR

-Yer kazıları düzenli bir şekilde yapıldıktan sonra kablo düzenli bir şekilde yer üstüne çıkartılır.

-Kablo uygun el aletleri ile başka zarara maruz bırakılmadan, uygun şekilde temizlenir ve kablo soyulur

-Muf paketten çıkartılır ve iki tarafında plastik hazneleri takılır

-Kablo damarları tek tek soyularak klemens takılır

-Klemensler sıkı bir şekilde sıkılır ve araya separatör konulur

-Hazneler bir araya getirilir ve kapatılır

-Kapama işleminden sonra ilaç dökülür

-Kapak kapatılır ve donması beklenir.

Tüm işlemler bitiminde enerji verilmeden tekrar testler yapılır, ekimiz sağlam ve başka kopuk olmadığı tespit edildikten sonra enerjimiz verilir.

Yer Altı Döşemeleri

KABLO ÇEKİMİNDEKİ PRATİK ÇÖZÜMLER
YER ALTI KABLOSU ALT YAPI VE KABLO ÇEKİMİ PLANI
Yer altı boru şebekesi mevcut olan güzergâhlardaki onaylı kablo uygulama projeleri göz önüne alınarak kablo döşeme planı hazırlanır. Yeni inşa edilen yer altı güzergâhının tamamlanmasını müteakip revize etmiş uygulama projeleri esas alınarak kablo döşeme planları hazırlanır. Döşeme planları hazırlanırken ek yerleri, kablo göz planı,” s” payları ve standart kablo uzunlukları dikkate alınır.Projede gösterilen ek noktaları arasında zorunlu olmadıkça ilave ek yapılmaz.
Kablo çekiminde;

Çekme kuvveti, sürtünme katsayısı ve kablo ağırlığı en önemli faktörlerdir.

Çekme kuvveti; kablo ağırlığı ile borunun sürtünme katsayısına çarpımına eşittir. Sürtünme diğer faktörlerin dışında sıcaklık ve çekme hızına bağlıdır. Sürtünme katsayısını azaltmak için çekim esnasında sürtünmeyi azaltıcı maddeler kullanılır.

Kablo çekimi sabit hızla yapılmalı, çekme, işlemi sırasında çok zorunlu olmadıkça duruşlara izin verilmemelidir.

Kablo, -15c’nin altındaki sıcaklıklarda çekilmemelidir

Çekilecek kablonun çapı boru iç çapından %20 daha az olmalıdır.

.Menhole giriş esnasında kablonun bükülme çapı kablo dış çapının en az 15 katı olmasına dikkat edilmelidir

Kablo çekme işlemi, kablo çekme vinci kullanılarak yapılır.

Çekme halatının tespit mekanizması sabit olmalı ve çekme halatı menholdeki boru ile vinç arasında serbestçe hareket etmelidir. Halat keskin kenarlardan geçmemeli, makara veya rulmanlar üzerinde olmalıdır.

Emniyet açısından menhole inen halatın çok iyi korunması ve menholde kesinlikle insan bulunmaması gerekir.

Çekme vinci üzerinde maksimum çekme kuvvetinin aşılmasını önleyen ayarlı rulet sınırlandırıcısı olmalıdır.

Vinç üzerinde bir durdurma düğmesi ve bir diyagram yazcısı olmalıdır. Yazıcı, uygulanan çekme kuvveti ile çekilen kablo uzunluğu grafik olarak gösterir. Söz konusu grafikler gerektiğinde geçici kabul heyetine verilir.

YER ALTI KABLO DÖŞEMESİNDEKİ DETAYLAR
1-Kablo kanal güzergâhı, şehir içinde yol ve caddeler boyunca yaya kaldırımlarına yakın olarak seçilmelidir. Şehir dışında da ulaşım yollarına yakın yerler seçilmelidir.
2- Gerekmedikçe sık sık nehir, köprü demiryolundan kablo güzergâhı geçirilmemelidir.
3- Kablo kanalını uygun araç gereçle açmak gerekir.
4- Kablo kanalı derinliği şehir içinde en az 80 cm, şehir dışında en az 60 cm olmalıdır.
5- Kablo kanalının dip genişliği 40-50 m üst genişliği en az 60 cm olmalıdır.
6- Kablo kanalının zemini sağlam taş gibi engellerden arınmış olmalıdır.
7- Kablo kanalı zeminine 10 cm kalınlığında elenmiş kum döşenmelidir.
8- Aynı kablo kanalına AG ve OG kabloları döşenecekse aralarına tuğla yerleştirilir ve OG kablosu altta olacak şekilde yerleştirilir.
9- Aynı kanala yan yana kablolar döşenecekse aralarında en az 7 cm mesafe olmalıdır.
10- Kabloların telefon kablosu, demiryolu, doğal gaz veya su borusu, cadde, yol ve sokak gibi yerlerin altından geçirilmeleri gerektiğinde koruyucu (boru veya büz)içerisine alınmaları gerekir.
11-Kablolar çok soğukta döşenmemelidir, çünkü çok soğukta kablonun yalıtkan tabakası çatlayabilir.
12- Kablo, serme ve döşeme işleminde zedelenmemelidir.
13- Kablo kanala gergin olarak değil, kıvrımlar yaptırılarak döşenir.
14-Kablo kanalının dönüş yaptığı yerlerde, kabloların en küçük dönüş yarıçapı değerlerine dikkat edilmelidir.
15-Kanala döşenmiş kablo üzerine 10 cm kalınlığında elenmiş kum döşenir.
16- Kumun üzerine enine olarak tuğlalar döşenir.
17- Tuğlaların üzerine uyarı şeridi yerleştirilir.
18-Kanal uygun dolgu malzemeleri ile doldurularak kapatılır, üstü düzeltilir.
19-Döşeme işlemi bittikten sonra artan kabloların uçları nem girmeyecek şekilde kapatılmalıdır.
20-Yer altı kablolarının direk iniş ve çıkışında, binalara giriş ve çıkışında, metal borular veya sac kanallar kullanılmalıdır.
21-Döşeme işleminde emniyet ve iş güvenliği tedbirlerine uyulmalıdır.

Klima, Havalandırma

KLİMA VE HAVALANDIRMA
KLİMA NEDİR
Havayı ısıtan, soğutan, temizleyen, çeviren bir sistemdir. Sürekli olarak ortamın nem içeriğini kontrol etmektedir. Günümüzde insanların daha rahat ve verimli yaşayabilmek için klima cihazlarını tercih ettikleri görülmektedir.

Klima Çeşitleri ve Teknik Özellikleri
Piyasada üretilip tüketicilere sunulan farklı klima çeşitleri bulunmaktadır. Bu klima çeşitleri öncelikle bağımlı üniteli sistemler ve bağımsız üniteli sistemler olarak 2 gruba ayrılmaktadır. Klima çeşitleri kullanım alanlarına göre farklılık göstermektedir.

Bağımsız Üniteli Sistemler Bu tür üniteler yanlarına ek bir ekipman olmadan ısıtma ve soğutma yapabilen sistemleri içermektedir. Bu sistemler genellikle çok fazla büyük olmayan mekânlar için kullanılmaktadır. Bireysel kullanım için oldukça fazla tercih edilmektedir.
Split Klima Nedir Split klima, cihaz parçalarının iç ve dış olarak iki üniteye ayrılmış olan klimaları isimlendirmek için kullanılmaktadır.Hava akımı yalıtımlı ve iletken bakır borular ile dış üniteden iç üniteye aktarılır. Klimaların böyle iki üniteye ayrılmasındaki nedenlerin başında ortamda oluşan gürültüyü azaltmaktır.Duvar tipi Split klimalar da kendi içinde 4 grubu ayrılmaktadır. Bunlar ise şu şekildedir;

Duvar Tipi Mono Split Klimalar:Evlerde sıklıkla kullanılan klima çeşidi olarak göze çarpmaktadır.Bu tip klimalara 1 adet dış üniteyle birlikte birden fazla iç ünite bağlanabilmektedir.
Duvar Tipi Multi Split Klimalar:Bu tip klimalar geniş alanların iklimlendirilmesinde sıkça kullanılmaktadır. Büyük alanların her noktasını aynı şekilde soğutup ısıtabilmek için seçilen duvar tipi multi klimalar birden fazla dış üniteye sahiptirler. Bu klimalar genellikle, alışveriş merkezlerinde, hastanelerde, restoranlarda, plaza ve büyük villalarda kullanılmaktadır.
Salon Tipi Split Klimalar:İnsan gidiş gelişlerinin yoğun olduğu noktalarda sıklıkla kullanılan salon tipi Split klimalar, oldukça güçlü iç ünitelere sahip cihazlardır. İç ünitelerinin büyük olması sebebiyle duvara edilemezler. Mekandaki uygun bir zemine sabitlenirler.
Yer / Tavan Tipi Split Klimalar:Bu klimalar hem en ideal iklimlendirmeyi isteyenler hem de ortamın estetiğini bozmak istemeyenler için sıkça tercih edilen Split klima türlerinin başında gelmektedir. Bu yüzden genellikle, otellerin bekleme salonlarında, toplantı odalarında, müzelerde, büyük şirket odalarında kullanılmaktadırlar. Yere ve tavana montajı yapıldığı için fark edilmesi de oldukça zordur. Yer / tavan tipi klimalar da kendi içinde 2’ye ayrılırlar;

Kaset Tipi Split Klimalar:Estetik görünümlerinin yanı sıra monte edildiği yerler bakımından da oldukça fazla tercih edilen klima çeşitlerindendir. Yere veya tavana monte edilmesi ortamdaki görüntü kirliliğini ortadan kaldırmaktadır.
Gizli Tavan Tipi Split Klimalar:Adından da anlaşılacağı gibi gizli tavan tipi Split klimalar, tamamıyla tavana gizlenmektedir. Bu yüzden görülmesi neredeyse imkânsızdır. Bu yüzden günümüzde en çok mağazalarda ve büyük marketlerde kullanılmaktadırlar.

Pencere Tipi Klimalar
Bu tip klimalar pencereye monte edilebildiği gibi salon veya oda duvarı delinerek de monte edilebilir. Dış üniteye sahip olmayan bu klimaların arka tarafı dışarıya bakacak şekilde montajı yapılmaktadır. Bu sayede hava sirkülasyonu yapılmış olur.

Çatı Tipi Klimalar
Çatı tipi klimalar, çatı gibi eylemsiz noktalara monte edilmektedir. Tüm binanın ısıtma ve soğutma işlemini yaptıkları için oldukça güçlü çalışmaktadırlar. Montaj evresinde ses yalıtımının iyi yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde gürültülü bir ortam oluşacaktır.

Mobil (Portatif) Klimalar
Adından da anlaşılacağı gibi taşınabilir klimalar olarak bilinmektedirler. Piyasada satılan en ucuz klima çeşididir ve bu yüzden güçleri oldukça düşüktür.

Bağımlı Üniteli Sistemler
Bu tip klima sistemleri oldukça büyük alanların iklimlendirilmesinde kullanılmaktadır. Büyük fabrika ve iş merkezlerinde 2 bin, 3 bin kişinin çalıştığı yerlerde tek bir merkeze bağlı olarak çalışmaktadırlar.​​​​​​​

HAVALANDIRMA NEDİR
Havalandırma, insanların çalıştığı veya yaşadığı ortamdaki koku yönünden ağırlaşmış havanın tesisat ile dışarı atılması işidir.

HAVALANDIRMA ÇEŞİTLERİ

Lokal Havalandırma
Büro, ofis, yaşam odası gibi yerlerin havalandırılmasıdır. Bu iş için genellikle tek başına çalışan ve duvar veya cama takılabilen 220V gerilimli elektrik motorlu basit aspiratörler kullanılır. Kanal tesisatı yoktur.

Merkezi Havalandırma

Bilhassa insanların yoğun bulunduğu ortamların tamamı tek merkezden havalandırılması için yapılan iştir. Bu iş için genellikle hücreli aspiratör, kanal tesisatı kurulur. iki ye ayrılır.

. Tek Hatlı Havalandırma Kanal Tesisatı:
Küçük ölçekli havalandırma tesisatlarında sadece emiş hava kanalları döşemek yeterlidir.İçeriden hava aldığınız zaman, dışarıdan içeri hava akımı olur.Bunu sağlamak için de yan duvarlara içeri hava girmesi için menfezler konur.

İki Hatlı Havalandırma Kanal Tesisatı :
Havalandırma yapılacak mahal insanların müşterek kullanım alanı ise;(örneğin spor salonu, toplantı salonu, sinema, konser salonları ) bu durumda ortamdan hem hava almak hem de içeriye filtre edilerek toz ve toprağından arındırılmış taze hava vermek gereklidir. mühendislik hesapları yapılarak kanal projeleri çizilip tatbik edilir.

Davlumbaz Havalandırması
Bu bilhassa yanar ocaklar üzerine davlumbaz kurulması ve ocak gazının hava kanalları ile dışarı atılması işidir. Halk arasında havalandırma bilinir. Aslında yanık gazların dışarı atılmasıdır.

Kompanzasyon Pano ve Tüm Elektrik Panoları

Sanayinin olmazsa olmaz enerji ihtiyacı elektrik enerjisidir. Elektrik enerjisini kullanırken bir yandan da verimli kullanmak gerekir. Bu durum, endüstriyel işletmelerde kompanzasyon ile sağlanır. Peki, kompanzasyon nedir? Neden önemlidir? Bu soruların cevapları için önce aktif, reaktif ve görünür güç kavramlarını açıklayıp güç üçgeninden bahsedeceğiz. Daha sonrasında ise kompanzasyonun önemine değineceğiz.

KOMPANSAZYON NEDİR ?
Kompanzasyon, akım ile gerilim arasındaki faz farkının en ideal olabilecek açıya getirilerek, sistemi olumsuz etkileyen reaktif güçlerin sıfıra yaklaştırılması olayıdır. Yani güç faktörü cos ϕ düzeltilir. Böylece enerji iletim hatlarının ve şebekenin gereksiz yere yüklenmesine sebep olan ve kayıpları artıran reaktif güç, olabildiğince minimum seviyede tutulur.
GÜÇ
Aktif Güç(P)
Gücün her an değişik değer aldığı durumlarda iş gören, faydalı olan gücün ortalama değerine alternatif akımda aktif güç denir. Alternatif akımda güç denildiğinde kastedilen aktif güçtür. Birimi wattır. P=U.I.Cosφ
Aktif güç U gerilim vektörü ile I. Cosφ akım vektörünün çarpımına eşittir. Akımın da İki vektörü olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
Ia = I. Cosφ bileşene faydalı akım,
Ir=I.Sinφ ise reaktif iş yapmayan bileşendir.
Omik (Saf Direnç) devrelerde Cosφ =1 dir. Bunu sonucu olarak omik devrelerde aktif
güç mevcuttur ve P=U.I dır.
Endüktif ve kapasitif devrelerde Cosφ = 0 dır.
Endüktif ve kapasitif f devrelerde aktif güç P=0 dır.
REAKTİF GÜÇ
İşe yaramayan ancak kaynaktan çekilen kör güçtür. Diğer bir ifadeyle, endüktif yüklü devrelerde, manyetik devrenin uyartımı için gereken güçtür. “Q” harfi ile gösterilir. Bu güç endüktif yük üzerinde harcanmaz, sadece depo edilir ve tekrar kaynağa gönderilir.
Dolayısıyla, kaynakla endüktif yük arasında sürekli olarak reaktif güç alışverişi yapılır. Bu durum ise, sistemdeki iletkenlerden geçen akımın artmasına sebep olur.
Formülü:
Q = U.I.Sinφ formülü ile bulunur. Birimi (volt-amper-reaktif) var dır.
KAPASİTİFGÜÇ
Endüktif akımın gerilimden geride kapasitif takımın gerilimden ileride olmasıdır. Şirketlerde bobinli tüm cihazlar klima, motor, bulaşık, çamaşır makineleri vs.. çalıştıklarında manyetik olarak endüktif güç üretirler.Bu endüktif güç sistemimizde akım kayıplarına ve gerilim dalgalanmalarına sebebiyet verir. Bunu önlemek için kondansatör takviyeleri akım röleleri ölçümleriyle devreye yâda sisteme ilave edilir. Kapasitifte mevcut sistemdeki yüklerin oluşturduğu endüktif yüklerin normalden az oluşarak aradaki farkın aşırı normalden fazla kapatılmasıyla olması gerekenden fazla tasarruf yapmış olmuş demektir.

KOMPANZASYONDA GÜÇ FAKTÖRLERİ

AA (Alternatif Akım)veya(AC) elektrik güç sisteminde güç faktörü, aktif gücün görünür güce oranı olarak tanımlanır ve 0 ile 1 arasında bir sayıdır (çoğunlukla yüzde olarak gösterilik, örn: 0,5 pf = %50 pf). Aktif güç belli bir zamanda iş gören devrenin kapasitesidir. Görünür güç devredeki akım ve gerilimin ürünüdür. Yük deki enerji depolamadan dolayı veya lineer (doğrusal) olmayan yüklerde, görünür güç aktif güçten daha büyüktür.{\displaystyle P=S\left|\cos \phi \right|.}Birimler uyumlu olduğunda güç faktörü 0 ile 1 arasında boyutsuz nicelik olarak tanımlanır. Güç faktörü 0’a eşit olduğunda, enerji tamamen reaktiftir ve yükte depolanan enerji her bir çevrimde kaynağa döner, Güç faktörü 1 olduğunda, kaynaktan sağlanan tüm enerji yük tarafından tüketilir. Faz açısının işaretini göstermesi için güç faktörü genellikle “önde” veya “geride” ifade edilir.

Sigorta Kutusu

Sigorta kutusu deyip geçmemek lazım,elektrikte olası bir kazaya,çarpılmaya,yangına magruz kalmamak için herşeye dikkat etmek gerekir.Proje dikkate alınır sigorta sayıları belirlenir ve hep yedek bırakılacak şekilde sigorta panosu hesaplanır bir üstü tercih edilmelidir. Bunun sebebi ise günümüz teklojede her gün yeni bişeyler çıkmakta evimize,iş yerimize yeni cihazlar almaktayız.Bunun üzerine ise yeni linyeler eklemek zorunda kalmaktayız.Yeni bir linye demek panoya yeni sigortalar,yeni bir hat girecek demektir. Kapasitemizin büyük seçilmesi faydamıza olacaktır.

PANO ÇEŞİTLERİNDEN BAZILARI

1- Ev tipi plastik olan sıva üstü ve sıva altı olmak üzere iki çeşittir.

2-Saç pano bu panolarda sıva altı ve sıva üstü olarak çeşitleri vardır.

3-Dış cepe su geçirmez özellikli pano kutuları

Gösterilen ve bahsedilen pano tipleri,uygulanacak alana göre,tüm etkenler göz önüne alınarak uygun olan pano tipi seçilmelidir.Sigorta kutusu montajına geçildiğinde her zaman acil müdahale edilebilecek bir yer olmalıdır.Örneğin evimizin ana çıkış kapısı,iş yerimizde ise kaçış esnasında müdahale edebilinecek uygun ortamlar seçilmelidir.Kesinlikle elektrik panosunun kullanılacağı yer vestiyer içi,vestiyer arkası,görülmeyen müdahale edilemeyen bir yer olmamalıdır.Pano kapağı önüne hiç bir şekilde açılmasına engel eşyalar konulmamalıdır.İnsan boyunu zorlayacak yükseltide olmamalı ve su baskını,çoçuk ulaşımı gibi etkenlerde göz önünde bulundurularak yükselti 150 cm ila 190 cm aralığında olması daha sağlıklı olacaktır.
SİGORTA DİZAYNI

Panomuzun sigorta kısmı en önemli kısımdır.Elektrik aksamının beyni sigorta kutusu içi sigortalardır.Sigorta amperini çekilmiş olan linyelere göre belirlemek gerekir.çekilen linye kablosu aydınlatma,priz,makina gibi neyi besleyeceği göz önünde bulundurulup hesaplamalar yapılır.Kablo kesiti bağlanan sigortanın altında ise,alıcımız ihtiyacı olan enerjiyi çeker,sigortamız ise bu alıcının ihtiyacı olan enerjiyi kablo kesitini aşsa dahi izin verecektir.Bu durumdan dolayı kablo eriyecek ve yangına sebebiyet verecektir.Kablo kesiti ve alıcı hesaplanarak sigorta bağlanır ise,alıcı arızalanıp veya başka alıcılar eklendiği taktirde fazla akım çekmesi aşıkardır.Bu durumda eğer çekilen akım kablo kesiti zorladığında sigorta akım kapasitesinide zorlayacağından sınıra gelmiş olur ve kablo erimesi yaşanmadan sigorta devreyi açmış,elektrik akım geçişini kapatmış olur.Bu durum bizi yangın gibi afetlerden kormuş olacaktır.

Panomuzda mutlaka bir ana kesici olmalıdır.Ana kesici ile birlikte kaçak akım rölesi koymamız şarttır.Kurallara göre hesaplamalar yapılır ana sigorta,yerine göre kaçak akımlar,normal şartlarda her bir linye için ayrı kaçak olması her zaman güvenliği artırır ancak maliyet ve panonun kapladığı yer ebatı büyüyeceğinden kaçak sayıları düşürülür.Mutlaka bir prizler ve bir aydınlatmalar için iki adet kaçak akım şarttır.Kaçak akımlarda konulduktan sonra bahsettiğimiz üzere sigorta sayıları ve kapasiteleride hesaplanarak montaj yapılır.Bu şartlar altında yapılan uygulamada herhangi bir afete elektrikten dolayı maruz kalmamız düşük bi olasılıktır.

Daire, İşyeri, Ofis, Fabrika vb. Yerlerin Tüm Elektrik İşleri

Daire elektriğinde genellikle mütait firma ne yaptı ise kabul etmek mecburiyetinde kalmaktayız toplum olarak.En azından almış olduğumuz veya kullanmakta olduğumuz dairede dikkat etmemiz gereken bazı noktalara değinmek gerektiğini düşünüyorum.Bir dairede elektrik tesisatı ile ilgili terimler sorti,linye,buat,kasa,sigorta kutusu,sigortalar,kaçak akım,ana hat,komitatör anahtar,vaviyen anahtar,adi anahtar,piriz,aydınlatma hatları (devreler)mevcuttur.Şimdi bu terimleri kısaca tanımlayacak olursa:

SORTİ :Anahtar kasasından,piriz kasasından,tavan aydınlatma kasasından buatlara çekilen hatlara veya kasadan kasaya,buatlar arası çekilen hattın ismidir
LİNYE :Sigorta kutusu ile sorti yapılacak buat arası çekilen hat ismidir.
BUAT :Sorti ila linyeleri toplayan,dağılımını yapan kirişlerde bulunan yuvarlak kapaklı malzemedir.
KASA :Anahtar veya pirizleri monta ettiğimiz yuvarlak malzemedir
SİGORTA:Belli amperajlarda elektrik akımını isteğe bağlı kesmeye yarayan,veya olağan üstü bi durumda kısa devre,fazla akım çekimi oluştuğu sıralarda,akım geçişini kesen,devre kesici malzeme türüdür.
SİGORTA KUTUSU : Sigortaları muhafaza eden,gelen ana hattı ve linyeleri toplayan plastik veya metal kutudur.
KAÇAK AKIM ROLESİ:Bir evde olması gereken en önemli koruyucu malzemedir.Kaçak akım rölesi olası bi devreden kaçak durumunda akımı ve nötürü kesen kesici devre elemanıdır.Çarpılma,yangın,kaçak gibi olası durumları engelleyen devre elemanıdır.Ana sigortaya benzer yapısı vardır.Sigorta kutusuna ve ana sayaç panosuna monta edilir.
ANA KOLON HATTI :Ana sayaç panosu ile daire içi sigorta kutusu arası çekilen hattın ismidir.
KOMİTATÖR ANAHTAR:Çifli devreleri çalıştıran,çifli anahtardır
ADİ ANAHTAR :Tekli devreleri çalıştıran tekli anahtardır
VAVİYEN ANAHTAR :Ayrı ayrı iki noktadan açma ve kapama yaptığımız anahtar tipidir.
PİRİZ :Alıcıları bağladığımız erkek fişleri taktığımız malzemedir.
AYDINLATMA HATLARI:Aydınlatma için çekilen hatlardır.

Şimdi öğrendiğimiz terimlerden yola çıkarak bir dairede elektrik dizaynı nasıl olmalıdır kısaca bahsedelim:

Ana kolon hattı dairedeki anahtar ve piriz sayısına göre projede belirtilir ve uygun olan kesit kablo kullanılır.
Pirizler kesinlikle 2.5mm kablo kesiti olmalıdır.
Linyeler 2.5mm kablo kesiti olmalıdır.
Aydınlatma ve anahtar sortileri 1.5mm kablo kesiti olmalıdır.
Buat bağlantıları sıkı bir şekilde yapılmalıdır.
Anahtar piriz montajı klemensleri sıkı olmalıdır.
Aydınlatma uçları klemensli olmalıdır.
Sigortalar piriz ve aydınlatma linyelerine göre dizayn edilmeli,amperajları bu doğrultuda belirlenmelidir.
Kaçak akım mümkünse her bir linye için uygulanmalı,arızalı olan linyenin diğer linyeleri etkilemesi durumu ortadan kaldırılmalıdır.Ama günümüz evlerde bu işlem malesef tek bir kaçak akımla yapılıyor ve oluşan bir noktadaki arıza tüm elektriğin kesilmesine sebeb oluyor.En azından bir pirizler ve bir aydınlatma için iki adet kaçak akım uygulanması iyliğinize olacaktır.
Sigorta kutusu kesinlikle müdahale edile bilecek bir yerde olmalı,kapak önüne açılmasına engel hiç bir şey olmamalıdır. Sigorta kutusu çocuklar ulaşamasın ve su baskını gibi durumlara maruz bırakılmamak için yerden 150cm ila 190cm aralığı uygun olacaktır.
Pirizler yerden 45cm yukarda olmalı,anahtarlar ise yerden 90cm ila 140cm aralığında uygun olacaktır.Anahtar pirizlerin led ışıklı olmaları gece fark edilmesi için uygun bir tercih olacaktır.
Bir ev daire elektriği ile ilgili olması gerekenleri,dikakat edilmesi gerekenleri kısmen yazmış bulunmaktayız…

Otomasyon Pano Kurulumu

Günümüz teknolejisi otomatik, otomasyon üzerinden işlerini yürütmektedir. Otomasyon sistemleri,işi kolaylaştıran,hızlandıran ve hatasız sonuç veren sistemlerdir. Proğramlı çalışan beyni sayesinde hata olasılığı minumuma indiren sistemlerdir. Aklımıza gele bilecek her yerde bu sistemler kullanılmaktadır.

-Havalandırma sistemleri kontrol ünitesi otomasyondur

-Asansör sistemleri otomasyondur

-Lazer kesim,panç delme,ölçülendirme sistemleri otomasyondur

-Endüstriyel mutfak ekipmanlarından otomasyon sistemli olan ekipmanlar mevcuttur

Örnek verilecek alan tabiki saymakla bitmez,bu verdiğimiz sistemin çeşitlerine değinecek olursa,bir çok marka model sistemleri vardır.Bu sistem sayısal elektronik tarzında 0,1 komutları ile kontaklara yol verir.PLC sistemleri bu konuda uzmanlaşmış bir yapıdır.PLC sistemleri ile değişik marka sistemleri uygulanmaktadır.

OTOMASYON PANOSU NEYE DİYORUZ:Otomasyon panosu,üst kısımdada bahsettiğimiz bazı elemanların;plc,koruyucu sigortalar,termikler,roleler gibi elemanları toplayıp tek bi beyin haline getiren muhafaza eden kutu sistemidir.

Hidrofor Bağlantıları

HİDROFOR NEDİR
Hidrofor veya su deposu bağlantılı sistemler çok katlı binaların su ihtiyacını karşılamak için şehir şebeke basıncı yetersiz kaldığı durumlarda kurulur. Hidrofor ve su deposu ayrı ayrı kullanılabildiği gibi bazı tesisatt sistemlerinde beraber de bağlanabilir.

Basıncı düşük suyu, hava ile sıkıştırarak istenen yüksekliğe çıkartan ve otomatik çalışan silindirik depolu pompalama sistemlerine hidrofor denir. Basınçlandırma işlemini tank, pompa ve bunların üzerine takılan yardımcı elemanlar yapar.
kullanım amaçlarına göre; ,

· Kullanım suyu hidroforları
· Yangın söndürme suyu hidroforları
Bahçe sulama hidroforları
Proses suyu hidroforları Yapısal ve teknik özelliklerine göre;

Kullanılan pompa sayısına göre de

· Tek pompalı
· Çok pompalı hidroforlar olarak isimlendirilmektedir.
HİDROFORDA ELEKTRİK TESİSATI

Pompa için bağımsız bir şalter monte edilir. Uzun süreler kullanılmayacaksa veya depoda su biterse şalter kapatılmalıdır. Bütün elektrikli cihazlar gibi pompa da sigorta ile korunmalıdır. Kullanılması gereken doğru amperajdaki sigorta hidroforun gücüne göre seçilmelidir. Kullanılacak kablo kesitleri kullanılan hidroforun gücüne ve mesafesine göre seçilir,Kablolar kesinlikle suya dayanıklı çatlamaz oksitlenmez olmalıdır.Hidrofor panosunda pompa zorlayıcı bi etken oluşması halinde koruyucu termik kesinlikle motor öncesi bağlanmalıdır. Hidrofor panosunda olması gereken elektriksel malzemeleri şöyle sıralayalım;
Koruyucu sigorta
Kontaktör
Termik röle

Tüm işlemlerden sonra; pompa çalışırken motordaki voltajı ölçülmelidir. Her zaman pompa motoruna tam voltaj gelmelidir.

Kazan Dairesi

Kazan dairesi merkezi bina sisteminde,ısı kazanları,pompaları,hidoroforları,motorları,dolum ve boşaltım haznelerinin toplandığı odadır.Isıtma ve soğutma sistemlerinin ana dağılım merkezidir.Kışın ısıtma,yazın ise soğutma ağırlıklı çalışır.Bu yazı kazan dairelerinde elektrikciye düşen kısımlardan bahsedilecektir.Kazan daireleri mekanik ağırlıklı olduğu düşünülsede,can damarı elektrik üzerinden geçmektedir.Her bir ünitenin çalışması kurulacak olan otomasyon panosu üzerinden sağlanır.

KAZAN DAİRESİ ELEKTRİK SİSTEMİ
Kazan dairelerinde elektrik alt yapısı sadece oda içerisine bağlı bi yapı değildir.Bina genelindeki cihazlarla irtibatlandırılacak bi yapıdır elektrik sistemi.Kazan dairesinde kullanılacak elektrik tavası,kablo,otomasyon panosu gibi tüm malzemeler,kesinlikle ısıya duyarlı yanmaz ürün olmalıdır.Kazan dairesi için elektrik sisteminin mükemmelliği,tabiki işinde iyi bir mühendisden geçmektedir.İnce hesaplar ve detaylar çok olur defalarca bir bir üzerinden geçilmelidir.Kazan dairesi otomasyon panosu için örnek verecek olursak.Günümüzde bina kazan dairesi otomasyonunu PLC sistemleri ile sağlanmaktadır.Farklı sistemlerde mevcut olur yaygın olan sistem PLC sistemidir.

PLC OTOMASYON

PLC NEDİR
Plc dendiğinde akla ilk gelen tanımı; programlanabilen otomatik iş yaptırma kabiliyeti olan cihazdır. Genel tanımı ise; girişleri lojik, veri işleme, sayma, karşılaştırma, aritmetik gibi bir veya birkaç işlem yaptıktan sonra çıkışa atayan, programlama desteği olan entegre bir cihazdır. Örneğin; bir trafik lambasında sırasıyla yeşil sarı ve kırmızı yanması, bunu Plc dilinde söylemek istersek şu şekilde yapabiliriz; yeşil yan, 30 saniye bekle, yeşil sön, sarı yan, 5 saniye bekle, sarı sön, kırmızı yan, 20 saniye bekle, kırmızı sön. Programı baştan başlat. Elektriği kesene kadar programı sürdür.

PLC’ler 4 ana bölümden oluşmaktadır.
►Merkezi İşlem Birimi ( CPU )
►Bellek Birimi ( RAM, ROM, PROM vb. )
►Giriş Birimi ( IN )
►Çıkış Birimi ( OUT )

PLC KULLANILDIĞI YERLER

Fırınların kontrolü
Enerji dağıtım kontrolü
Üretim otomasyonu (gıda sanayi, kimya sanayi, gibi) asansör kontrolü ağırlık sensörleri)
Motor ve vanaların açık / kapalı konumlarının ve arıza durumlarını kontrolü
Arızalanan bir pompanın yerine yedek olan pompanın otomatik olarak devreye girmesi
Motorların belirli zaman aralıklarında yedekleri ile değiştirilerek dinlendirilmesi
Sıra Denetimi ile İlgili Uygulamalar
Yapılacak işlerin belirli bir sırayla yapılmasını denetler. ( Örneğin; Asansörlerin hangi katlara hangi sırayla uğrayacağının denetleme, Bir üretim bandında çalışan makinelerin sırasını belirleme)
Hareket Denetimi ile İlgili Uygulamalar
Doğrusal ve döner hareket denetimi sağlar (Örneğin; Metal kesme, Metal Şekillendirme, )
Süreç denetimi ile İlgili Uygulamalar
Sıcaklık, Basınç, Nem, Hız, Ağırlık gibi parametrelerin denetlenmesini gerektiren uygulamalarda kullanılabilmektedir
Veri yönetimi ile İlgili Uygulamalar
Bir işletmede yer alan her türlü süreçte oluşabilecek verilerin toplanması ve süreçlerin gerektiği şekilde yönlendirilmesi. Süreç içerisinde yer alan çeşitli makine ve benzeri teçhizat hakkında veri toplanması Toplanan verilerin; Referans veriler ile karşılaştırılması, İncelenmesi, İzlenmesi, Raporlanması amacıyla başka bir aygıta aktarılması.